Brainly to platforma social learningowa, dzięki której otrzymasz pomoc w zadaniu domowym. Dołącz do nas i ucz się w grupie. Rozdział I. Pierwsze cywilizacje. Skutki odkryć geograficznych. Wczoraj i dziś, wyd. Nowa EraLekcja historii obejmująca skutki wielkich odkryć geograficznych Podróż samolotem. Największe lotnisko w Indiach to Chhatrapati Shivaji w Mumbaju. Lokalne linie lotnicze to m.in. Go Air, Indian Airlines, JetLite, IndiGo Airlines czy SpiceJet. Oferują połączenia lokalne, choć jest to opcja zdecydowanie najdroższa. Średnio za bilet wewnątrz kraju należy zapłacić 200-400 zł. 1) Naj warzniejsze dokonania kultury chińskiej : 2) Jak nazywa się Mur który jest w chinach? 3) Mohendżo Daro to: 4) Co to są kasty : Geografia Chin pomagała również chronić je przed najeźdźcami. Himalaje są największymi górami na świecie i chronią Chiny od południowego zachodu… Na północ od Chin leży pustynia Gobi, a na wschód Ocean Spokojny. Chińczycy przez wieki byli względnie odizolowani od reszty świata. Jak Żółta Rzeka wpłynęła na historię Chin? Starożytne Indie i Chiny. Indie. 1. Cywilizacje Doliny Indusu. -rzeki Indus i Ganges w 3 tys. p.n.e. -ośrodki miejskie – Mohendżo Daro i Harappa (tzw. protomiasta – jak Jerycho czy Çatalhöyük) -ludność zajmowała się uprawą roli i hodowlą zwierząt, rzemiosłem – handel z Mezopotamią. -upadek na skutek częstych powodzi HJA6E. CYWILIZACJA INDII I CHIN W III tysiącleciu w dolinie rzeki Indus powstała nowa cywilizacja .W tym samym czasie nad rzekami Huang-ho i Jangcy powstaje cywilizacja chińska. Mieszkańcy nad rzekami budowali kanały się rolnictwem i II tysiącleciu nad Indus przywędrowało plemię Ariów,którzy podbili te ziemie i wprowadzili w społeczeństwie podział Indusem wyznawano hinduizm i wyznawali filozofię Konfucjusza Do głównych osiągnięć Chińczyków należy budowa Wielkiego Muru i wynalezienie papieru,porcelany i jedwabiu. liczba stron 11 Sprawdzian INDIE I CHINY Brak możliwości powrotu do pytań po udzieleniu każdym pytaniu będzie pokazana poprawna odpowiedz. Towar dostępny do 2 tygodni Cena brutto: zł Opis produktu Mapa ścienna dwustronna w formacie 160 cm x 120 cm. Na pierwszej stronie zatytułowanej Pierwsze cywilizacje przedstawiono 5 map. Mapa Świat pierwszych cywilizacji w skali 1:43 000 000 prezentuje rozmieszczenie pierwszych cywilizacji na ziemi i rodzaje oraz rozwój pism charakterystycznych dla poszczególnych społeczeństw. Mapa Mezopotamia Sumerów i Alkadów (IV-II tys. lat w skali 1:3 500 000 pokazuje najstarsze cywilizacje na ziemi. Kreta i Mykeny (XX-XI w. w skali 1:2 00 000 przedstawia dwie najstarsze kultury greckie. Na mapie Palestyna (XIII-X w. w skali 1:2 000 000 pokazano rozwój Palestyny z okresu pierwszych hebrajskich królestw. Piąta mapa Starożytny Egipt, Asyria i Babilon (XVIII- IV w. przedstawia rozwój starożytnych państw w dolinach rzek: Nilu, Eufratu i Tygrysa. Na mapach sygnaturami zaznaczono uprawy i hodowlę zwierząt pochodzących z prezentowanych rejonów na ziemi. Stronę uzupełniają ilustracje miejsc i obiektów charakterystycznych dla poszczególnych cywilizacji, które przetrwały do dziś. Na drugiej stronie pt. Pierwsze cywilizacje Dalekiego Wschodu, Ameryki Środkowej i Południowej zamieszczono 3 mapy. Na mapie Indie i Chiny w starożytności (XXV w. w. w skali 1:9 000 000 przedstawiono rozwój najstarszych cywilizacji i państw dynastycznych w rejonie Dalekiego Wschodu. Mapa Wczesne cywilizacje Ameryki Środkowej w skali 1:4 500 000 przedstawia trzy najstarsze cywilizacje tej części świata: Olmeków, Majów i Zapoteków. Poniżej zamieszczono mapę Wczesnych cywilizacji Ameryki Południowej (IX w. w. w skali 1:4 500 000. Na wszystkich mapach pokazano również szlaki handlowe, hodowlę zwierząt i uprawy roślin pochodzących z tych rejonów świata oraz miejsca występowania obiektów charakterystycznych dla tychże cywilizacji. Stronę uzupełniają zdjęcia przedstawiające obiekty i miejsca związane z poszczególnymi cywilizacjami, które przetrwały do dziś. wymiar 160x120 Liczba wyników dla zapytania 'klasa 5 historia pierwsze cywilizacje': 10000+ Pierwsze cywilizacje. Rysunek z opisamiwg Beatahero Klasa 5 Historia Pierwsze cywilizacje Odkryj kartywg Historyk1 Klasa 5 Historia Pierwsze cywilizacje Koło fortunywg Jkozlowska Klasa 5 Historia Powtórzenie - pierwsze cywilizacje. Podziel na kategoriewg Beatahero Klasa 5 Historia Pierwsze cywilizacje Połącz w parywg Robokor Klasa 5 Historia Pierwsze cywilizacje- podsumowanie klasa 5a Testwg Katyu14 Powtórzenie - pierwsze cywilizacje. Podziel na kategoriewg Beatahero Klasa 5 Historia Pierwsze cywilizacje 2 Odkryj kartywg Marthorn612 Klasa 5 Historia Pierwsze cywilizacje Koło fortunywg Martaglajzner Klasa 5 Pierwsze cywilizacje Odkryj kartywg Ania35galka Pierwsze cywilizacje - utrwalenie wiaodmości dział I Rysunek z opisamiwg Elizahistoria Klasa 5 Historia PIERWSZE CYWILIZACJE Koło fortunywg Daredimencel Liceum ogólnokształcące Historia Pierwsze cywilizacje Koło fortunywg Aleks143 Pierwsze cywilizacje - utrwalenie wiadomości dział I Koło fortunywg Elizahistoria Klasa 5 Historia Pierwsze cywilizacje. Koło fortunywg Deinde I Pierwsze cywilizacje Testwg Karolinasnowars Starożytne cywilizacje Rozszyfrujwg Aleksandra180 Klasa 5 Historia cywilizacje Sortowanie według grupwg Zofiaozanska Klasa 5 Historia Brainy kl 5 unit school must Połącz w parywg Joannapisarski1 Klasa 5 Angielski Brainy klasa 5 Starożytne cywilizacje Rysunek z opisamiwg Malgorzata370 Klasa 5 Historia Dział I kl. 5 Pradzieje i najdawniejsze cywilizacje. Testwg Michaljureczka9 Klasa 5 Historia Pradzieje i najdawniejsze cywilizacje Match English and Polish words (adjectives) Przebij balonwg Monic Klasa 5 Angielski English Class Klasa 5 was / were ;there was/there were Porządkowaniewg Monic Klasa 5 Angielski English Class Klasa 5 Zamach majowy- test Sortowanie według grupwg Kalinajestem Klasa 7 Historia Historia klasa 7 Historia klasa 7 dział 6 test Historia 5 klasa Polska w XIII - XV wieku - podsumowanie 1. Teleturniejwg Emilaw Klasa 5 Historia XIII - XV wiek Stopniowanie przymniotników Testwg Jsmolnikzdw Klasa 5 Angielski Steps Plus j klasa 5 Starożytne cywilizacje. Rysunek z opisamiwg Biuro43 Klasa 5 Historia królowie 5 klasa Testwg Mateus42 Klasa 5 Historia Cywilizacje Indii i Chin Testwg Romualdtubis Klasa 5 Historia Pierwsze Cywilizację 5 klasa 1 dział Testwg Miskaxd11 ćwiczenia do histori 5 klasa Labiryntwg Michmar Klasa 5 Historia Sprawdzam siebie! Najstarsze cywilizacje. Odkryj kartywg Idranka23 Klasa 5 Historia Początki Średniowiecza - Historia V klasa cz. 2 Połącz w parywg Makalia Klasa 5 Historia Polityka zagraniczna II Rzeczypospolitej Sortowanie według grupwg Kalinajestem Klasa 7 Historia Historia klasa 7 Historia klasa 7 dział 6 test II RP polityka zagraniczna II Rzeczypospolitej Początki średniowiecza - historia V klasa cz. 1 Połącz w parywg Makalia Klasa 5 Historia New Hot Spot 2 unit 24 Połącz w parywg Edytagustaw Klasa 5 Angielski New Hot Spot klasa 5 New Hot Spot 2 unit 9/10 Połącz w parywg Edytagustaw Klasa 5 New Hot Spot klasa 5 Powtórzenie - historia, klasa IV Odkryj kartywg U60654844 Klasa 4 Historia Stopniowanie przymiotników Sortowanie według grupwg Edytagustaw Klasa 5 Klasa 6 Angielski New Hot Spot klasa 5 New Hot Spot 2 unit 16 Połącz w parywg Edytagustaw Klasa 5 Angielski New Hot Spot klasa 5 New Hot Spot 2 unit 15 Sortowanie według grupwg Edytagustaw Klasa 5 Angielski New Hot Spot klasa 5 Types of entertainment - 4c, klasa 5 Rysunek z opisamiwg Kamilaborek87 Klasa 5 Angielski Flash Klasa 5 Musical instruments Znajdź słowowg Kamilaborek87 Klasa 5 Angielski Flash Klasa 5 Macmillan New Hot Spot 2 unit 21 Połącz w parywg Edytagustaw Klasa 5 Angielski New Hot Spot klasa 5 New Hot Spot 2 unit 19 Połącz w parywg Edytagustaw Klasa 5 Angielski New Hot Spot klasa 5 historia Odkryj kartywg Anettekrak Klasa 5 Historia New Hot Spot 2 Unit 18 Znajdź paręwg Edytagustaw Klasa 5 Angielski New Hot Spot klasa 5 New Hot Spot 2 unit 22 Połącz w parywg Edytagustaw Klasa 5 Angielski New Hot Spot klasa 5 New Hot Spot 2 Unit 14 Połącz w parywg Edytagustaw Klasa 5 Angielski New Hot Spot klasa 5 historia Połącz w parywg U96900505 Klasa 5 Historia Wyprawy krzyżowe Sortowanie według grupwg Olap28 Klasa 5 Historia Krucjaty Match the words Połącz w parywg Aroszczak Klasa 5 Angielski Evolution klasa 5 Macmillan Starożytny Rzym- pojęcia Połącz w parywg Marianna5 Klasa 5 Historia School rooms Losowe kartywg Aroszczak Klasa 5 Angielski Evolution klasa 5 school Nowe państwa w Europie Połącz w parywg Beatahero Klasa 5 Historia historia Teleturniejwg Karpdyt Klasa 5 Historia New Hot Spot 2 Unit 13 Połącz w parywg Edytagustaw Klasa 5 Angielski New Hot Spot klasa 5 Starożytny Rzym budowle Połącz w parywg Marianna5 Klasa 5 Historia Bogowie Greccy Rysunek z opisamiwg Pbutowski90 Klasa 5 Historia Starożytny Rzym Testwg Karolinasnowars Klasa 5 Historia Początki ludzkości to wędrówka w poszukiwaniu pożywienia. Dopiero z czasem zaczęto hodować rośliny i zwierzęta. Mezopotamia, Egipt, Indie, Chiny – te hasła przychodzą na myśl jako pierwsze, kiedy spyta się nas o pierwsze cywilizacje. W następnej kolejności myśli się zazwyczaj o Grecji, później także o Rzymie. Zapominamy czy pomijamy w ogóle kultury prekolumbijskie, jednak wzajemne kontakty pomiędzy cywilizacjami rozwijającymi się w Azji i Europie a tymi na kontynentach amerykańskich w okresie ich rozwijania się po prostu nie istniały. Mapa świata starożytnego ograniczała się do trzech kontynentów, a jego kolebką była Dolina Żyznego szukasz więcej informacji i ciekawostek historycznych, sprawdź także zebrane w tym miejscu artykuły o znanych miastach. Najstarsze cywilizacje świata - wstęp Początki ludzkości sięgają około 300 000 lat wstecz. Wtedy to człowiek rozumny pojawił się w Afryce, skąd rozprzestrzenił się na cały świat. Z Afryki homo sapiens udał się na tereny bliskiego wschodu, stamtąd w stronę Europy, a także Oceanu Spokojnego. Mapa geograficzna świata tamtego okresu poprzez przebieg ówczesnej linii brzegowej pozwala uzasadnić obecność człowieka w Australii i obu Amerykach. Początki ludzkości to nieustanne wędrowanie. Dopiero po udomowieniu zwierząt i rozpoczęciu uprawy roślin człowiek przeszedł od koczowniczego do osiadłego trybu życia. Proces ten nazwano rewolucją neolityczną. W taki sposób rozwinęły się pierwsze cywilizacje. Ich lokalizacje znajdowały się w dolinach rzek, które zapewniały wodę niezbędną do rozwoju miast. 1. 5 najstarszych cywilizacji świata - Mezopotamia Cztery tysiąclecia przed naszą erą na terenie bliskiego wschodu rozpoczęła się historia człowieka. Tam rozwinęła się pierwsza cywilizacja, która wynalazła pismo – Sumerowie. Ta cywilizacja jako pierwsza utworzyła formy administracyjne w postaci miast-państw. Położone one były w dolinach między dwoma dużymi rzekami, którymi były Eufrat i Tygrys. Stąd też wzięła się jej nazwa – mesopotamos w języku grackim oznaczało „ląd między rzekami”. W późniejszym okresie na tym terenie powstało imperium akadyjskie, a po jego upadku – Asyria i Babilonia. To na terenie Mezopotamii leżą niektóre z 10 najstarszych miast świata, takie jak Ur, czy Lagasz. Z kolei Babilon pod rządami Nabuchodonozora II stał się jednym z 10 największych miast starożytności – na tę samą listę 10 największych miast starożytności wpisać można również starsze z miast mezopotamskich – Uruk. Zachowana do dziś brama Isztar pozwala umieścić Babilon również na liście 10 najpiękniejszych miast starożytności. Sumerowie opracowali pismo klinowe, mieli bardzo dobrze rozwinięte budownictwo, garncarstwo i złotnictwo. Stworzyli podstawy systemu dziesiętnego i sześćdziesiętnego. Opracowali także kalendarz oparty o rok księżycowy i podzielili go na 12 miesięcy. 2. 5 najstarszych cywilizacji świata - Egipt Druga najstarsza cywilizacja świata to cywilizacja starożytnego Egiptu. Uznaje się ją za ok. 1000 lat młodszą od pierwszej cywilizacji bliskiego wschodu. Mapa Egiptu przedstawiała niewielki teren z północy i wschodu ograniczony linią brzegową, z zachodu pustynią, a z południa IV kataraktą na Nilu. Opis ziem egipskich ogranicza się do pól uprawnych położonych wzdłuż rzeki, która regularnymi wylewami zapewniała dokładne nawożenie najbliższych ziem. W ciągu około 3000 lat Egiptem rządziło łącznie 30 dynastii, a w okresie swojej największej świetności państwo miało wpływ na politykę ziem bliskiego wschodu. Egipcjanie stworzyli pismo hieroglificzne, mieli wysoko rozwiniętą znajomość matematyki i astronomii. Stosowany przez nich kalendarz słoneczny umożliwił przewidywanie wylewów Nilu. 3. 5 najstarszych cywilizacji świata - Indie Trzecia prezentowana tu najstarsza cywilizacja świata rozwinęła się w dolinie Indusu. Jej początki szacuje się na około 2 500r. Mniej więcej z tego okresu pochodzą Mohendżo Daro (obecnie znajdujące się na terenie Pakistanu) i Harappa – jedne z 10 najstarszych miast świata. Były to pierwsze ośrodki, w których pracowała kanalizacja. Pismo, którym posługiwała się tamtejsza pierwsza cywilizacja, nie zostało odczytane – inaczej niż w przypadku pisma klinowego Sumerów, czy egipskich hieroglifów. Dlatego też wiedza na jej temat pochodzi wyłącznie ze źródeł archeologicznych. To w Indiach – choć znacznie później, bo na przełomie VI i V w. – żył Budda Siddhartha Gautama. Stworzył on system filozoficzno-religijny nie zakładający ani nie potwierdzający istnienia Boga. Głoszone przez Buddą tzw. Cztery Szlachetne Prawdy stały się podstawą nauk wyznawanych do dziś. Buddyzm posiada obecnie liczbę wyznawców pozwalającą na zaliczenie go w poczet pięciu największych systemów filozoficzno-religijnych na świecie. Mieszkańcy doliny Indusu posiadali umiejętność obróbki metali szlachetnych, kości słoniowej, muszli. W Indiach intensywnie rozwijała się medycyna i matematyka. To właśnie hindusi opracowali system liczbowy dziś powszechnie wykorzystywany jako cyfry arabskie. Nazwa „arabskie” została im nadana dlatego, że to arabscy kupcy „przenieśli je” z Indii do Europy. Za ich sprawą po raz pierwszy określono liczbę „0”. Indie są również ojczyzną szachów. Sprawdź także ten artykuł z TOP 10 największych miast starożytności. 4. 5 najstarszych cywilizacji świata - Chiny Najstarsza cywilizacja chińska rozwinęła się na ziemi położonej w dorzeczu Żółtej Rzeki, z czasem zbliżając się do rzeki Jangcy. Jej początki sięgają II tysiąclecia Pierwsza historyczna dynastia władająca Chinami to dynastia Szang, rządząca między 1600 a 1050 r. Następująca po niej dynastia Zhou przeprowadziła liczne ekspansje, ale dopiero czasy kolejnej dynastii – Qin – zapoczątkowały budowę najbardziej znanego chińskiego obiektu na świecie – Wielkiego Muru. Jego budowa miała zapewnić Chinom bezpieczeństwo przed północnymi plemionami koczowniczymi. Cywilizacja chińska przyniosła światu wiele osiągnięć. Tam wynaleziono papier i jedną z pierwszych form druku, co połączone w przyszłości zaowocowało pojawieniem się drukowanych pieniędzy. Kolejnym chińskim wynalazkiem był proch strzelniczy. Ale rzeczy, z których ten kraj zasłynął niemal na całym świecie to porcelana i, przede wszystkim, jedwab. Proces produkcji jedwabiu był pilnie strzeżoną tajemnicą, której początki sięgają roku około 3 600 Prawdopodobnie dopiero w IV w. jedwab zaczął być wytwarzany również w Grecji. 5. 5 najstarszych cywilizacji świata – cywilizacja minojska Opis ziem, na których rozwinęła się ostatnia z 5 najstarszych cywilizacji świata – kultura minojska – ogranicza się wyłącznie do Krety i jej najbliższych wysp. Tam pojawiła się najstarsza kultura grecka. Podobnie jak w Egipcie – ze względu na warunki naturalne – na Krecie nie występowały fortyfikacje, znaleziono tam również niewiele broni. Okres jej trwania to lata ok. 2 000 – 1 200 Za jej upadek odpowiedzialni są przedstawiciele młodszej z pierwszych kultur greckich –kultury mykeńskiej, choć podkreśla się tu również wcześniejsze działanie sił przyrody w postaci trzęsienia ziemi i wybuchu wulkanu Thira. Ruiny pałacu w Knossos. Budynek pełnił również funkcję magazynów i pomieszczeń, w których swoje warsztaty prowadzili rzemieślnicy - fot. licencja CC BY-SA Była to cywilizacja pokojowa, nastawiona na gospodarkę i handel morski. Najstarsza cywilizacja europejska swoją nazwę zawdzięcza legendarnemu królowi wyspy – Minosowi. Badania archeologiczne w Knossos ujawniły istnienie w kompleksie pałacowym istnienie łącznie ponad 300 pomieszczeń, które mogły stanowić podstawę mitu o labiryncie i zamieszkującym go potworze – Minotaurze. Powierzchnia całego pałacu, obliczono na ponad 17 000 m2. Piękne freski zdobiące większość budowli w mieście pozwalając wpisać Knossos na listę 10 najpiękniejszych miast starożytności. Archeolodzy potwierdzili także przekazy Homera, według których najstarsza grecka kultura wybudowała na wyspie ponad 100 miast. Kreteńczycy budowali również systemy kanalizacyjne, jak przed nimi hindusi. Początki ludzkości nie pozwalają na dokładniejsze poznanie jej historii. Koczowniczy tryb życia uniemożliwia dokładne określenie potencjalnych miejsc poszukiwania źródeł archeologicznych. Dopiero zmiany, które wprowadziła rewolucja neolityczna i, przede wszystkim, powstanie pisma umożliwiły choć w części odtworzenie życia przedstawicieli pierwszych cywilizacji. Mapa fizyczna miejsc, w których występowały pierwsze cywilizacje jest podobna dla wszystkich powyższych. Rozwijające się miasta musiały mieć stały dostęp do wody pitnej, stąd ich bliskie umiejscowienie względem rzek. Nie możemy również mówić o cywilizacji bez utworzonego pisma, choć nie we wszystkich przypadkach udało się je odczytać. I choć różne były ich losy, pierwsze cywilizacje stanowiły decydujący krok w rozwoju ludzkości. Autor: Aleksandra Drążek-Szychta Bibliografia: Ascalone E., Mezopotamia, Arkady, Warszawa 2009Granet M., Cywilizacja chińska, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1995Kemp Starożytny Egipt. Anatomia cywilizacji, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 2009Leakey R., Pochodzenie człowieka, CiS, Warszawa 1998Press L., Życie codzienne na Krecie w państwie króla Minosa, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1972Staszczyk A., Zapart J., Wstęp do cywilizacji subkontynentu indyjskiego, The Polish Journal of the Arts and Culture, nr 3 (3), Kraków 2012Wielki atlas historyczny, pod red. E. Olczak, J. Tazbir, Wydawnictwo Demart, Warszawa 2005 Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny? Dla 96,9% czytelników artykuł okazał się być pomocny Około III tysiąclecia w dolinie Indus rozwijała się przedaryjska cywilizacja miejska, jej głównymi ośrodkami były: Mohendżo Doro i Hirappa. W dolinie rzeki Indus tworzono podstawy cywilizacyjne Indii uprawiano ziemię, znano pismo, powstawały pierwsze formy wierzeń religijnych, a co za tym idzie rozwijało się budownictwo sakralne. Około II tysiąclecia na obszary Indii napłynęli Ariowie, narzucili tamtejszym swoją kulturę, zwyczaje i wierzenia. W starożytnych Indiach rozwinęły się cztery formy religijne tj.: wedyzm - od 2500 roku - wykształcił się w II tysiącleciu p . - ukształtował się około IV tysiąclecia - powstał około VI wieku Od VI wieku istniały na terenie kontynentu indyjskiego państwa - królestwa np.: Kosala, Magadha, Awanti, Gandhara, Watsa, Kuru oraz inne niezależne plemiona. Władcą, który zjednoczył wszystkie organizmy w jedno państwo był Candragupta z dynastii Maurjów. Kolejnym władcą tej dynastii był króla Asoki. Doprowadził on do powiększenia wpływów nowego państwa i jego rozwoju terytorialnego. W okresie rządów Asoki doszło do szybkiego rozkwitem budownictwa związanego z religją. Rozwój sztuki sakralnej w Indiach wiązał się przede wszystkim z buddyzmem, który od V wieku rozwijał się na bazie sztuki hinduiztycznej. Najstarsze znane dziś zabytki sakralne w Indiach łączące się z buddyzmem, to skalne świątynie wykute w zboczach górskich, zwane czajtja z okazałymi fasadami i salami wspartymi na masywnych filarach ,przykładem tego typu budowli jest Adżanta, pochodząca z VI-VII wieku a także świątynia Bhadża, Karli oraz Kondane. Mieszkańcy Indii wykuwali również w skale klasztory np.: Naszik – posiada 150 grot, Kanheri w okolicach Bombaju – wykuto 109 grot. Innym charakterystycznym obiektem sakralnym były tzw. stupy (monumentalne grobowce), są to wysmukłe kopce z ziemi obłożone kamieniem, wzniesione na terasie, zakończone parasolowatą przybudówką i czterema bogato zdobionymi bramami zwanymi (toranami), symbolizującymi cztery strony świata. W czaszy kurhanu, zbudowanej z ziemi, cegieł i kamieni budowano komory dla spalonych cząstek ciała Buddy, będące przedmiotami kultu, podobnie jak relikwie święte w chrześcijaństwie. Jako odrębne budowle stupy występują w : Sańczi na terenie środkowych Indiach (stan Madhja Pradesz). Jest to największa tego typu budowla, pochodząca z II wieku oraz Amarawati, jako całkowicie oddzielne świątynie w Karli i Adżanta. Trzecim rodzajem budownictwa sakralnego w Indiach są wykute w skale schronienie dla buddyjskich mnichów, zwane wihara (dosłownie oznacza „schronienie”, „azyl”). Budowano je blisko ludzi, najczęściej w parkach, tak aby mnisi mieli kontakt z innymi i mogli prosić o jałmużnę, ale jednocześnie aby mieli możliwość spokojnej medytacji. Przykładem usytuowania wihary może być Park Gazeli w Varanasi, inne przykłady budowli zakonnych to: klasztor buddyjski w Takśili lub klasztor typu guha – Ellura. Oprócz wspomnianych form architektonicznych w Indiach budowano również świątynie wolno stojące. Często do tradycyjnej stupy dobudowywano cztery przyległe nisze – kaplice. Przykładem tego rodzaju budowli może być zbudowana w VI wieku świątynia Mahabodhi w Bodh-Ga, w niej prawdopodobnie znajduje się tron, na którym Budda miał doznać oświecenia. Innym przykładem sakralnej twórczości mieszkańców Indii są freski ze skalnego wąwozu Adżanty. Artysta komponując to dzieło przestrzegał tzw. „ sześciu reguł” tzn.: odpowiedniość przedstawień, właściwa budowa i proporcje każdej postaci, umiejętność sugerowania działań i uczuć, wdzięk, podobieństwo i wreszcie właściwe operowanie pędzlem i kolorem. Na terenie środkowych Indii bardzo popularny był rodzaj świątyni zwany nagara, był to rodzaj świątyni – sanktuarium, składającego się z oddzielnych wież (sikhara) oraz dobudowanej obszernej sali kolumnowej, zwanej mandapa, która poprzedzał również duży przedsionek. Od początku budownictwu sakralnemu w Indiach towarzyszyły dekoracyjne rzeźby oraz płaskorzeźby na ścianach, filarach, stupach. Od II wieku pojawiła się rzeźba figuralna, w niektórych świątyniach buddyjskich znajdowały się też malowidła ścienne np.: Adżanta i Elura. Budownictwo sakralne najprężniej rozwijało się za czasów panowania dynastii Guptów (320-550). Wówczas ukształtowały się różnorodne formy świątyń hinduistycznych, bogato zdobione rzeźbą ornamentalną i figuralną, a także świątynie wieżowe. Powstające wówczas rzeźby i religijne wyobrażenia Mahajany stanowią najdoskonalsze dzieła artystycznie. W tym czasie wypracowano ostateczny obraz Buddy, jego wizerunek przedstawiał postać łagodną, wysmukłą, otoczoną kolistym nimbem, najczęściej siedzącą. Otaczanie Buddy aureolą oznaczało tak jak w chrześcijaństwie świętość jego osoby. Największy na świecie posąg Buddy znajduje się w chińskiej miejscowości Leshan (prowincja Sihuan) pochodząca z VIII wieku rzeźba została wykuta w skale i przedstawia siedzącego Buddę. Wysokość rzeźby to siedemdziesiąt dwa metry, szerokość wynosi dwadzieścia osiem metrów. Ludność mieszkająca w Leshan wierzy, że Budda chroni ich od powodzi. Bardzo często spotyka się do dziś wizerunki medytującego Buddy, np. wizerunek pochodzący z II lub III wieku naszej ery z regionu Gandary (północno - zachodni Pakistan), cechą tej charakterystycznej rzeźby jest kolisty znak na twarzy Buddy, pomiędzy brwiami, otaczająca głowę aureola oraz charakterystyczny sposób siedzenia ze skrzyżowanymi nogami. W okresie najsilniejszego rozwoju sztuki sakralnej w Indiach rzeźbiono także posągi bodhisattwów – niebiańskich poprzedników Buddy.

cywilizacje indii i chin mapa